At Kestanesi

At Kestanesi veya Aesculus hippocastanum, Balkan Yarımadası’na özgü bir ağaçtır. At Kestanesi tohumundan elde edilen ekstrakt, damar sağlığını iyileştirmek ve iltihaplanmayı azaltmak için yaygın olarak kullanılan popüler bir besin takviyesidir.

At Kestanesi ekstresindeki ana aktif bileşeni Aescin’in insan sağlığına faydalarını anlayabilmek için bugüne kadar birçok araştırma yapılmıştır. Bu araştırmalardan derlediğimiz At Kestanesi özünün sağlığa 7 faydasından bahsetmek gerekirse:

Kronik Venöz Yetmezlik Semptomlarını Hafifletebilir

Kronik venöz yetmezlik (KVY), bacak damarlarına zayıf kan akışı ile kendini gösteren bir sağlık sorunudur. Belirtiler şunları içerebilir (1): 

• Ödem veya bacaklarda şişme
• Bacak ağrısı veya kramplar
• Bacakların kaşınması
• Varisli damarlar veya tipik olarak bacaklarda ortaya çıkan genişlemiş, bükülmüş damarlar 
• Bacak ülseri
• Bacaklarda güçsüzlük

Bu tür rahatsızlıklarda yaygın tedavi, bacaklardaki kan akışını artırabilen kompresyon uygulamak ya da medikal çorap kullanmaktır. At Kestanesindeki Aescin bileşiğinin ise, kronik venöz yetmezlik tedavisinde faydalı olabilecek birçok tıbbi özelliğe sahip olduğu düşünülmektedir. Örneğin, damarlardaki kan akışını artırarak muhtemelen semptomları iyileştirebilir (2, 3, 4).

• 19 çalışmanın incelendiği bir derlemede, dokuz çalışmanın sekiz haftaya kadar alınan 50 mg Aescin içeren 600 mg At Kestanesi özütünün günlük dozlarının bacak ağrısı, şişme ve kaşıntılı bacaklar dahil olmak üzere kronik venöz yetmezlik semptomlarını azalttığını bulmuştur (5).
• Özellikle bir çalışmada, At Kestanesi özütünün şişliği ve bacak hacmini azaltmada kompresyon tedavisi kadar etkili olduğu belirtilmiştir (6). 

Bu çalışmalar, At Kestanesi özütünün kısa vadede kronik venöz yetmezlik tedavisinde etkili olabileceğini gösterse de, uzun vadeli etkilerini belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Varisli Damarları Tedavi Edebilir

Varisli damarlar, tipik olarak bacaklarda meydana gelen ve kronik venöz yetmezliğinin neden olabileceği şişmiş, şişkin damarlardır. 

• At Kestanesi tohumu özü, bacaklarınızdaki kan akışını düzenleyerek venöz tonusu iyileştirebilir (7, 8).
• Buna ek olarak At Kestanesi varisli damarlarla ilişkili bacak şişmesini ve bacak ağrısını azaltmaya yardımcı olabilir (2). 
• 8 haftalık bir çalışmada, günde 3 kez 20 mg Aescin içeren At Kestanesi tohumu özü tabletleri alan ve günde iki kez topikal olarak %2 aescin jel uygulayan katılımcıların %58’inde bacak ağrısı, şişme, ağırlık ve renk değişikliği gibi varis semptomları azalmıştır (4).

Güçlü Anti-Enflamatuar Özelliklere Sahiptir

Enflamasyon, dokularda aşırı sıvı birikmesine neden olabilir, bu da sıvı tutulmasına ve şişmeye yol açabilir (9). 

• Aescin, At kestanesi özünde bulunan ve anti-enflamatuar özelliklere sahip bir bileşendir. Yaralanma, venöz yetmezlik ve şişme ile ilgili enflamasyonu azalttığı bulunmuştur (10, 11, 12, 13). 
• 17 çalışma üzerinde yapılan bir incelemede, at kestanesi tohumu özütünün venöz yetmezlik tedavisi ile ilişkili bacak ve ayaklardaki iltihabı, şişliği azaltmaya yardımcı olabileceği gözlemlenmiştir (2). 
• Buna ek olarak çalışmalar Aescin içeren topikal bir merhemin uygulanmasının travma, ameliyat ve spor yaralanmalarından sonra iltihap ve şişliği azaltabileceğini göstermiştir (14, 15). Bununla birlikte, bu merhem aynı zamanda diğer anti-enflamatuar bileşikleri de içerdiğinden, Aescin’in tek başına aynı etkilere sahip olup olmayacağı belirsizdir.

Hemoroidi Rahatlatabilir

Hemoroid, anüs ve rektum çevresinde şişmiş damarlarla kendini gösteren yaygın bir sağlık sorunudur. Belirtiler rahatsız edicidir ve kaşıntı, tahriş, ağrı ve rektal kanamayı içerebilir (16). 

• At Kestanesi tohumu özünün anti-enflamatuar özellikleri, etkilenen damarlardaki şişliği ve enflamasyonu azaltarak hemoroid semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilir (17). 

Yine de bu alandaki araştırmalar sınırlıdır ve At Kestanesi ekstresinin hemoroid tedavisindeki potansiyel faydalarını doğrulamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Antioksidan Özelliklere Sahiptir

Çok fazla serbest radikal iltihaplanmaya ve hücresel hasara yol açabilir (18).

• Antioksidanlar, serbest radikaller olarak adlandırılan kararsız moleküllerin neden olduğu hücre hasarını önlemeye yardımcı olabilecek bileşiklerdir. At Kestanesi tohumu özü, güçlü antioksidan özelliklere sahip kuersetin ve kaempferol gibi flavonoid bileşikler bakımından zengindir (19).
• Bir laboratuvar çalışması, hem Aescin hem de At Kestanesi tohumu özütünün antioksidan özelliklere sahip olduğunu, ancak At Kestanesi tohumu özütünün tek başına Aescin’den daha büyük etkilere sahip olduğunu bulmuştur. Bu durum, ekstrakttaki bileşenlerin sinerjik etkilerinden kaynaklanıyor olabilir (20). 

Kanserle Savaşan Bileşikler İçerir

Güçlü anti-enflamatuar özelliklerinin yanı sıra, laboratuvar çalışmaları da Aescin’in antikanser etkilere sahip olduğunu göstermektedir.

• Yapılan bazı bilimsel çalışmalar, Aescin’in karaciğer kanseri, lösemi ve multiple miyelom gibi bazı kanser türlerinde tümör hücresi büyümesini önemli ölçüde azaltabileceğini ortaya koymuştur (21, 22). 
• Bu çalışmalara ek olarak yapılan laboratuvar çalışmaları Aescin’in pankreas kanseri ve akciğer kanseri gibi hastalıklarda kanserli hücrelerde hücre ölümüne neden olabileceğini gözlemlemiştir (23, 24). 
• Bununla birlikte, bu çalışmalarda konsantre miktarda Aescin kullanılmıştır ve At Kestanesi tohumu özünde bulunan miktarın aynı etkilere sahip olup olmayacağı belirsizdir. Kesin sonuçlara varılabilmesi için bu alanda insanlar üzerinde daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır.

Erkek Kısırlığının Tedavisinde Yardımcı Olabilir

Erkek kısırlığının nedenlerinden biri varikosel veya testislerin yakınındaki damarların şişmesidir (25). 

• At kestanesindeki bir bileşik olan Aescin’deki anti-enflamatuar ve şişlik önleyici özellikler, onu varikosele bağlı kısırlık için etkili bir tedavi haline getirebilir (26, 27). 

Varikosele bağlı kısırlığı olan 100’den fazla erkek üzerinde yapılan 2 aylık bir çalışmada, her 12 saatte bir 30 mg Aescin almanın sperm yoğunluğunu, sperm hareketliliğini ve sperm kalitesini artırdığı bulunmuştur. Buna ek olarak, varikosel boyutu Aescin alımı ile azalmıştır (28).